Doświadczenie traumy może być trudne i wyniszczające, ale istnieją określone etapy, które wiele osób przechodzi podczas procesu zdrowienia. Te etapy pomagają zrozumieć, jak ludzie radzą sobie z traumą i w końcu dochodzą do zdrowia psychicznego.

Etap 1: Wstrząs/ szok

Pierwszy etap traumy to zazwyczaj wstrząs. W momencie traumatycznego wydarzenia osoba może czuć ogromny strach, dezorientację i niezdolność do zrozumienia, co się właśnie stało. To etap szoku, w którym czujesz się przytłoczona uczuciami w odpowiedzi na to, co się wydarzyło. Na tym etapie to, co się wydarzyło, może wydawać się niewiarygodne. Możesz mieć problemy z zarządzaniem swoimi uczuciami, przechodząc od doświadczania silnych emocji do uczucia wyczerpania, napięcia, zagubienia, pustki i odrętwienia. Częste są również natrętne wspomnienia, koszmary senne, zły sen i retrospekcje.

Jak trauma z dzieciństwa wpływa na dorosłe życie?

Etap 2: Odrętwienie i zaprzeczenie

W kolejnym etapie, jako mechanizmie obronnym, osoba może próbować unikać myślenia o traumatycznym wydarzeniu. To czas, kiedy często ludzie próbują odizolować się od uczuć i emocji związanym z traumą, czasami używając różnych środków, takich jak alkohol czy narkotyki, aby uciec od bólu. Na tym etapie możesz czuć się jak we śnie lub oderwana od tego, co się dzieje. Możesz także działać na autopilocie i iść przez życie, jakby nic się nie zmieniło, wykonując wszystkie czynności, jakie znasz – pracując, opiekując się rodziną, robiąc rzeczy, które stanowią część twojego normalnego dnia.

Etap 3: Przeżywanie emocji

Po okresie unikania i zaparcia się swoich uczuć osoba w końcu dochodzi do trzeciego etapu – przeżywania emocji. To moment, w którym traumatyczne wydarzenie staje się naprawdę odczuwalne, a osoba zaczyna doświadczać smutku, złości, lęku i innych trudnych emocji. To bardzo istotny etap, który pozwala na wyrażenie i przetworzenie emocji związanych z traumą. Horowitz opisuje ten etap jako fazę przystosowania się do traumy. Uraz aktywuje tryb zagrożenia w części mózgu odpowiedzialnej za zapewnienie przetrwania. Znajduje się głęboko pod naszym racjonalnym mózgiem, więc na dłuższą metę nie da się go zignorować.

Etap 4: Akceptacja i przepracowanie

W miarę jak osoba przetwarza swoje emocje, przechodzi do czwartego etapu, który polega na akceptacji i przyjmowaniu wspomnień związanym z traumatycznym wydarzeniem. To moment, w którym osoba może zacząć bardziej otwarcie rozmawiać o swojej traumie, a także rozważać możliwość podjęcia profesjonalnej pomocy, takiej jak terapia. Na tym etapie ma miejsce akceptacja i przebaczenie: uznanie tego, co się wydarzyło i spowodowane przez to cierpienie, uznanie, że mogło to na zawsze zmienić Twoje życie, wyrażenie i zaakceptowanie uczuć smutku, straty, urazy lub złości. Żałoba z powodu tego, co się wydarzyło, jest ważną częścią zrozumienia tego i znalezienia sposobu, aby to odłożyć.

Etap 5: Przywracanie kontroli

Ostatni etap traumy to próba przywrócenia kontroli nad swoim życiem i dostosowania się do nowej rzeczywistości po traumie. To czas, kiedy osoba stara się budować swoją siłę i elastyczność psychiczną, aby móc funkcjonować w codziennym życiu mimo przeżycia traumatycznego doświadczenia. W pewnym momencie proces traumy kończy się na tyle, że życie znów zaczyna być normalne. Uczucia związane z tym, co się wydarzyło, są mniej bolesne, a wszelkie aktywne wspomnienia traumy przechodzą do pamięci długotrwałej, dzięki czemu nie przeszkadzają nam w ten sam sposób. Możemy je odłożyć i przeglądać tylko wtedy, gdy tak zdecydujemy.

Warto zaznaczyć, że przejście przez te etapy nie jest zawsze linearnym procesem, a osoba może wielokrotnie powracać do wcześniejszych etapów w miarę jak przetwarza traumę. Każdy człowiek jest inny, a przebieg tego procesu jest indywidualny. Jeśli jesteś osobą, która doświadczyła traumy, ważne jest, aby wiedzieć, że istnieje wsparcie dostępne. Profesjonalna pomoc terapeuty może być kluczowa w procesie radzenia sobie z traumą. Warto również otaczać się bliskimi, którzy oferują wsparcie i zrozumienie. Przezwyciężanie traumy to trudna, ale możliwa podróż, która może prowadzić do zdrowia psychicznego i odzyskania kontroli nad własnym życiem.