Zapalenie przyzębia to dość powszechnie występujący problem w jamie ustnej. Nieleczony proces zapalny może skutkować nawet utratą zębów. Jednak nie są to jedyne dolegliwości, do których może doprowadzić. Okazuje się, że przewlekły stan zapalny przyzębia może skutkować powikłaniami ogólnoustrojowymi. Jakimi? Dowiedz się więcej.

Jaka jest rola tkanek przyzębia?

Przyzębie otacza zęby. Składa się z dziąseł, błony śluzowej wyrostka zębodołowego, cementu korzeniowego i kości zębodołu, oraz ozębnej (więzadeł, naczyń krwionośnych i limfatycznych, nerwów oraz licznych komórek tkanki łącznej). Jego zadaniem jest przede wszystkim stabilne utrzymanie zębów i amortyzowanie sił mechanicznych powstających w trakcie żucia. To właśnie przyzębie pośredniczy też w doświadczaniu uczucia bólu, dotyku i ucisku. Odpowiada również za odżywienie zębów [1].

Choroby przyzębia – powszechne schorzenia jamy ustnej

Choroby przyzębia są spowodowane infekcją bakteryjną tkanek otaczających zęby [2]. Można je podzielić na 5 grup [1].

  • Przewlekłe zapalenia przyzębia (uogólnione, łagodne, średnio zaawansowane lub zaawansowane).
  • Uogólnione i zlokalizowane agresywne zapalenia przyzębia.
  • Ostre stany przyzębia, czyli martwiczo-wrzodziejące zapalenie dziąseł oraz martwiczo-wrzodziejące zapalenie przyzębia.
  • Zapalenia przyzębia w wyniku chorób ogólnych.
  • Zapalenia przyzębia nabyte w wyniku urazów lub wrodzone.

W wyniku chorób przyzębia dochodzi do postępującego niszczenia kości zębodołów, które bez leczenia mogą prowadzić do obluzowania i utraty zębów oraz innych chorób ogólnoustrojowych [3].

Jakie skutki niesie nieleczone zapalenie przyzębia?

Choroby przyzębia rozwijają się powoli. Jednym z ich objawów jest zapalenie dziąseł, które powoduje zmianę kształtu i koloru dziąsła. Do tego dochodzi niemal niezauważalna recesja, czyli cofanie się dziąsła oraz utrata kości wyrostka zębodołowego. Brak odpowiedniego leczenia tego stanu może doprowadzić w końcowym etapie do utraty zęba lub zębów [1].

Nieleczone zapalenie przyzębia przechodzi w stan przewlekły [2]. Może przyczynić się także do wystąpienia niewielkiej reakcji zapalnej i immunologicznej [3]. W konsekwencji sprzyja pojawieniu się wielu negatywnych skutków metabolicznych oraz prowadzi do powstania lub zaostrzenia chorób ogólnoustrojowych [2]. Okazuje się, że brak leczenia zapalenia przyzębia może doprowadzić do takich schorzeń jak [2, 3]:

  • miażdżyca,
  • choroby sercowo-naczyniowe (zawał serca, choroba wieńcowa),
  • nadciśnienie tętnicze,
  • cukrzyca,
  • uszkodzenie nerek,
  • zwiększenie masy lewej komory serca.

Badania wskazują również na związek nieleczonych chorób przyzębia z chorobą Alzheimera, wzrostem ryzyka udaru mózgu oraz porodu przedwczesnego [2]. Powodują też wzrost zachorowalności na niektóre nowotwory [1], a ostatecznie zwiększają ryzyko śmierci [2].

Co sprzyja występowaniu zapalenia przyzębia?

Na zapalenie przyzębia wpływają bakterie oraz odpowiedź układu odpornościowego pacjenta [1]. Gdy jest on osłabiony, czynniki chorobotwórcze łatwiej atakują tkanki. Do elementów zwiększających ryzyko wystąpienia chorób przyzębia, oprócz osłabionej odporności, należą [2]:

  • zaniedbania higieniczne i zła higiena jamy ustnej,
  • płeć męska,
  • starszy wiek,
  • otyłość,
  • cukrzyca,
  • palenie tytoniu,
  • stres,
  • czynniki genetyczne,
  • immunosupresja lub radioterapia.

Warto zająć się leczeniem zapalenia przyzębia we wczesnym stadium. Tylko w takiej sytuacji można zapobiec powstaniu lub doprowadzić do cofnięcia się jego skutków ubocznych. Podstawą leczenia chorób przyzębia jest poprawa higieny jamy ustnej. Pomocna może okazać się wizyta w gabinecie stomatologicznym, gdzie zostaną wskazane błędy popełniane przez pacjenta w trakcie codziennej pielęgnacji. Ważne są również zabiegi stomatologiczne, systematyczna higienizacja oczyszczania zębów z nalotów i kamienia nazębnego. Leczenie mogą wspomóc żele, płukanki i przepisane przez lekarza leki, które zmniejszają dolegliwości bólowe oraz stan zapalny [1].

Nie wolno lekceważyć stanów zapalnych dziąseł i przyzębia, ponieważ nieleczone mogą prowadzić do utraty zębów lub chorób ogólnoustrojowych.

Bibliografia:

[1] Tomaszewska I.M., Zapalenia przyzębia, 2017 (witryna internetowa: https://www.mp.pl/pacjent/stomatologia/choroby-i-leczenie-przyzebia/127744,zapalenia-przyzebia (dostęp: 29.08.2023)).

[2] Wojtkowska A., Wysokiński A., Wpływ zapalenia przyzębia na występowanie chorób układu sercowo-naczyniowego, Choroby Serca i Naczyń 2015, tom 12, nr 5, 289–294.

[3] Biernacka E., Zakażenia przyzębia mogą wpływać na stan całego organizmu, 2019 (witryna internetowa: https://pulsmedycyny.pl/zakazenia-przyzebia-moga-wplywac-na-stan-calego-organizmu-954585 (dostęp: 29.08.2023)).

Artykuł powstał przy współpracy z Bausch + Lomb