Astygmatyzm jest jedną z najpowszechniejszych wad wzroku. Obecnie można ją w wygodny i efektywny sposób korygować. Jakie są objawy astygmatyzmu i jak się go leczy?

Astygmatyzm – co to za choroba?

Astygmatyzm jest wadą wzroku, a jej objawem jest niewyraźne, nieostre widzenie zarówno w dali, jak i bliży. Astygmatyzm może pojawić się u pacjentów w każdym wieku. Rzadko występuje samodzielnie – zazwyczaj towarzyszy mu nadwzroczność lub krótkowzroczność.

Powodem rozwijania się astygmatyzmu jest nieprawidłowy kształt rogówki lub soczewki. U zdrowej osoby mają one kształt kulisty, a u astygmatyków są spłaszczone, w przekroju owalne. Przez to światło, które wpada do oka, jest rozproszone i nie jest skupione odpowiednio na siatkówce. Powstający w ten sposób obraz jest rozmyty, niewyraźny, „przesunięty”.

Jak można stwierdzić, czy mamy astygmatyzm? Objawy w codziennym życiu mogą być często mylone z krótko lub dalekowzrocznością. Istnieje jednak kilka typowych dla astygmatyzmu sygnałów. Po pierwsze, obraz bywa rozmyty na konturach, niezależnie od tego, w jakiej odległości się znajduje. Astygmatycy często dostrzegają, że nie tylko mają problem ze skupieniem wzroku na przedmiocie znajdującym się dalej, np. znaku drogowym, ale również „uchwyceniu” obrazu w czasie czytania, szycia czy układania puzzli.

Niekorygowany, nieleczony astygmatyzm może skutkować bólami głowy, powodować zmęczenie, a także zmuszać do mrużenia oczu. Podczas gdy krótko i dalekowzroczność często związane są z wiekiem i zmieniają się w kolejnych dekadach życia, tak astygmatyzm pozostaje dość stałą wadą wzroku. Zazwyczaj, jeśli raz się pojawi, to z biegiem czasu będzie się wyłącznie pogarszać, a nie zmniejszać.

Jak leczy się astygmatyzm?

Warto wiedzieć, że niewyraźne widzenie może mieć wiele przyczyn. Jeśli jednak jest to astygmatyzm, ważnym elementem diagnostycznym jest poznanie jego rodzaju.

Astygmatyzm regularny oznacza, że w jednym przekroju jego krzywizna jest inna, niż w drugim. To najczęściej diagnozowana forma astygmatyzmu, która może być wygodnie korygowana czy to z pomocą okularów czy też kontaktowych soczewek dla astygmatyków.

Astygmatyzm nieregularny jest znacznie rzadszy i jego cechą specyficzną jest nieregularny kształt rogówki w jednym oku. Powodem zazwyczaj bywa uraz albo schorzenia, takie jak stożek rogówki. Tę chorobę koryguje się za pomocą soczewek kontaktowych o specjalistycznych cechach.

Zazwyczaj jednak optometryści i okuliści diagnozują astygmatyzm regularny, który można zniwelować za pomocą odpowiednio dobranych okularów czy soczewek. Jest to metoda korygowania wzroku, ale też leczenia, ponieważ w przypadku astygmatyzmu noszenie odpowiednio dopasowanych okularów czy soczewek spowalnia postępowanie wady wzroku. Zachowawcza korekcja jest najczęściej wybierana przez pacjentów.

Metodą pozwalającą na całkowite pozbycie się astygmatyzmu jest poddanie się operacji laserowej korekcji wzroku, która trwale usuwa problemy z widzeniem. Korekcję można przeprowadzić u pacjentów po 21 roku życia u których nie występują przeciwwskazania do operacji, jak np. jaskra, jednooczność czy skłonność do tworzenia bliznowców.

Jakie soczewki kontaktowe na astygmatyzm?

Soczewki kontaktowe dla astygmatyków różnią się od zwykłych soczewek kontaktowych, które mają za zadanie korygować krótkowzroczność.

Aby były skuteczne, muszą pozostawać w miejscu i nie obracać się. Dlatego soczewki kontaktowe dla osób z astygmatyzmem nazywane są „torycznymi”. W swojej ofercie ma je np. firma ACUVUE.

Toryczne soczewki są miękkie i dzięki temu korygują indywidualne różnice, jakie występują w kształcie narządu wzroku u pacjenta. Przez to światło padające na siatkówkę jest skupione i tworzy wyraźny, pozbawiony efektu rozmycia, obraz.

Soczewki toryczne są dostępne we wszystkich wariantach typowych dla soczewek: w dobrze zaopatrzonych sklepach optycznych można zakupić soczewki dla astygmatyków jednodniowe, miesięczne, dwutygodniowe. W zależności od potrzeb, można zdecydować się na soczewki wykonane w technologii silikonowo-hydrożelowej i hydrożelowej.

Podsumowując, każdy problem z widzeniem powinien być jak najszybciej konsultowany ze specjalistą. Okulista stwierdzi, jaka jest przyczyna nieostrego widzenia i dobierze odpowiednią moc soczewek – kontaktowych lub tradycyjnych, w zależności od oczekiwań pacjenta. Soczewki toryczne kontaktowe to specjalny rodzaj soczewek, które zostały zaprojektowane tak, aby nie przemieszczać się po powierzchni oka i indywidualnie korygować krzywiznę padania światła na siatkówkę.

Bibliografia:

  • Bharat Gurnani, Kirandeep Kaur, Astigmatism w: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2024 styczeń, za: PubMed. Dostęp: 5 lutego 2024.
  • Scott A Read, Stephen J Vincent, Michael J Collins, The visual and functional impacts of astigmatism and its clinical management, 2014 maj, za: PubMed. Dostęp: 5 lutego 2024.

Artykuł sponsorowany